Ved Cecilie Lilaas-Skari, assisterande sjef i Politiets si utlendingseining. Kronikken vart opphaveleg publisert i Klassekampen 29. januar 2020.  

Reportasjen er utvilsamt eit viktig innblikk i korleis ei sårbar gruppe har det rett før dei vert sendt ut av landet med tvang. Vi i Politiet si utlendingseining (PU) ønskjer denne merksemda velkomen.

Tittelen i Klassekampen-reportasjen slår fast at det er ingen som ser desse barna. Men vi i politiet ser dei. Ofte ser vi foreldre og barn som er rolege og rettar seg etter instruksjonane frå politiet. Samstundes ser vi skremde barn som ikkje skjønar kva det inneber å måtte forlate kanskje det einaste landet dei har kjent.

Vi ser barn som er redde for at dei ikkje skal få med seg tinga sine. Og vi ser foreldre som kjem ansikt til ansikt med den augneblinken dei har vore mest redd for i lang tid – augneblinken når politiet kjem for å sende dei ut av landet med tvang. Mange har ikkje fortalt barna om dette scenarioet. Barna er difor i liten grad budd på at politiet kjem.  

Ikkje gjere vondt verre

Sjølvsagt ser vi desse barna. Vi veit at mange av barna har vorte traumatiserte gjennom opplevingane dei har hatt så langt i livet, og at ei pågriping og internering kan vere retraumatiserande. Vår jobb er difor å gjere alt vi kan for ikkje å gjere vondt verre.

Regjeringa har dei siste åra løyva oss betydelege midlar for å heve den barnefaglege kompetansen i alt vi gjer – heilt frå ein blir registrert som asylsøkjar, og til ein eventuelt vert internert og tvangsreturnert. Vi har i hovudsak brukt midlane til å heve kompetansen hjå medarbeidarane våre som møter barn i den daglege jobben. Det har vi gjort både gjennom kurs og ved bruk av to fagkonsulentar med brei erfaring innan barnefagleg forsking.  

Barnefaglege prinsipp

Saman med desse to har vi utarbeidd fire overordna prinsipp i vårt arbeid overfor barn, der målsetninga er å minimere skadeleg stress og traumar.

  1. Vi legg til rette for tryggleik i ein kvar situasjon ved å opptre roleg og vennleg overfor barn.
  2. Vi skapar forståing ved å forklare situasjonen og kvifor det skjer, gjennom å gi tydeleg og tilrettelagd informasjon til foreldre og barn.
  3. Vi er føreseielege ved å forklare foreldre og barn kva som skal skje, og korleis det vil skje.
  4. Vi involverer barn, ungdom og foreldra deira ved å vere i direkte dialog slik at dei i størst muleg grad kan vere med å påverke sin eigen situasjon. Foreldre blir då i betre stand til å trygge og roe barna sine.

Desse prinsippa lanserte vi i 2018. Dei er utvikla i tett samarbeid med tilsette i kvar operative funksjon i PU, og vi har dei siste par åra arbeidd med å implementere dei i organisasjonen.

Familieeininga på Haraldvangen

Klassekampen skriv i reportasjen 11. januar at den «nye norske varianten av internering av barn er så skånsom at den nærmest gjør folk godt», og viser til at avsnittsleiar Ole Andreas Flaa Valdal på Haraldvangen meiner at 24 timar frå pågriping til uttransportering i bland er for kort tid til å førebu barn på kva som ventar.

Fråsegna til Flaa Valdal er basert i barnefagleg forsking, som er nøye gjort greie for i den barnefaglege rettleiaren ein kan finne på nettstaden vår . Det overordna målet for dei tilsette ved familieeininga er å styrke muligheitene til familiane til å trygge barna sine.

Dette kan ta noko tid, og det er difor vi meiner at det i einskilde høve kan vere riktig i eit barnefagleg perspektiv å ha familiane der ei ekstra natt. Alternativet er å skynde oss for å rekkje ein flyavgang frå Gardermoen. Gitt dette alternativet meiner vi barnets beste kan vere ei ekstra natt på Haraldvangen.

Tilsyn

Klassekampen merka seg i reportasjen at tilsynsrådet for utlendingsinternatet ikkje har vore på tilsyn på Haraldvangen når ein familie har vore der.

Vi ønskjer tilsyn av verksemda vår velkomen, og etter ein samtale med leiaren frå tilsynsrådet nyleg vart vi samde om at ho skal få vite neste gong ein familie er gripen og på veg til Haraldvangen. Tilsynsrådet vil då ha betre muligheit til å besøke Haraldvangen når ein familie er der.

Fridomsrøving

Frå PU si side tar vi ikkje lett på avgjerder der vi røvar fridomen frå barn. Det er berre der vi meiner at det ikkje finst noko alternativ at vi grip eller internerer barn.

Så lenge det finst personar i Noreg som har endeleg avslag på søknad om vern og ikkje forlét landet på eiga hand, meiner vi pågriping, internering og tvangsretur må vere eit alternativ som kan nyttast – også overfor sårbare grupper. Når vi nyttar desse tvangsmidlane overfor barn, må vi gjere alt vi kan for ikkje å gjere vondt verre.